Architektura sakralna

BRAMA - symbolizuje nie tylko wejście, ale i znajdujące się za nią miejsce, kryjące w sobie tajemnicę
i moc czyli sacrum.

  Brama w przenośni - podobnie jak most, oznacza przejście na przeciwległy brzeg - przejście z jednego stanu w drugi, czyli z profanum do sacrum. W wielu kulturach rytuały przejścia z jednego okresu życia
do następnego (fr. "rite de passage") polegały na przejściu przez symboliczny próg.

  Chrześcijańska symbolika bramy oparta jest na słowach Jezusa z Ewangelii św. Jana : "Ja jestem bramą. Jeśli ktoś wejdzie przeze Mnie, będzie zbawiony - wejdzie i wyjdzie, i znajdzie paszę (J 10, 9). Toteż portale kościołów dekorowano rzeźbami figuralnymi, które przedstawiały najważniejsze wydarzenia z historii zbawienia, symbolizowały zarówno cnoty chrześcijańskie, jak i godne potępienia grzechy, a także życie świętych, zwłaszcza męczenników (np. życie i męczeństwo oraz chwałę Św. Wojciecha w słynnych Drzwiach Gnieźnieńskich).

  Bram nieba strzegą archanioł Michał i dzierżący władzę kluczy św. Piotr. Czyn Samsona, pogromcy Filistynów, który "ujął wrota miejskiej wraz z jej podwojami i wyrwał je z zaworą a następnie włożył na swoje barki (...)" (Sdz. 16, 23) uważany jest za typologiczny wzór odkupienia sprawiedliwych przez Chrystusa, który wyzwolił ich z mocy piekielnych.

  W wielu kulturach wejść do sanktuariów strzegą posągi strażników (np. w Japonii - torii, czyli brama przy wejściu do świątyni szintoistycznej). A. Blackwood pisze : "Drzwi są niewątpliwe najważniejszą częścią domu. Można je otworzyć, zamknąć i zapukać do nich. Są granicą, progiem. Przekraczając je przy wchodzeniu lub wychodzeniu, wkracza się w odmienne warunki życia, w inny stan świadomości, gdyż prowadzą do innych ludzi, do innej atmosfery".

  Zarówno w chrześcijaństwie, jak i w innych kulturach brama stanowi granicę między sacrum i profanum.

na podstawie opracowania ks. Mariana Cynki